przejdź do treści

Podsumowanie projektu "Chrzęsne – literackie serce Mazowsza" w 2016 r.

Paweł Beręsewicz czyta słuchaczom książkę

Chrzęsne – literackie serce Mazowsza w 2016 roku

Kilkadziesiąt spotkań autorskich, czołowe nazwiska literatury polskiej, kilkuset uczestników spotkań…, czyli jak Chrzęsne w 2016 roku chrzęściło literaturą.

Za nami już pierwsza edycja programu literacko-edukacyjnego „Chrzęsne – literackie serce Mazowsza”, organizowanego i finansowanego przez Mazowiecki Instytut Kultury we współpracy z Powiatem Wołomińskim oraz stowarzyszeniami „Nadzieja” i „Ab Ovo” z Tłuszcza. Czy ambitny cel i pomysł, aby Pałac w Chrzęsnem stał się ważnym miejscem popularyzacji czytelnictwa się udał, najlepiej ocenią sami uczestnicy spotkań. Wysoka frekwencja, duże zainteresowanie ofertą programową, a także przychylne recenzje mogą świadczyć o sensie i potrzebie tego rodzaju działań.

W ciągu czterech miesięcy – od 21 września do 15 grudnia 2016 roku, w Chrzęsnem niepodzielnie rządziła literatura i sztuka, a to głównie za sprawą znakomitych gości. W projekcie wzięło udział trzydziestu twórców: pisarzy, językoznawców, aktorów, reżyserów, dziennikarzy i felietonistów. Ogółem przeprowadzono ok. trzydziestu kilku spotkań – w tym spotkań autorskich, projekcji filmowych, słuchowisk radiowych, debat, warsztatów literackich i językowych, konkursów i quizów. Liczba bezpośrednich uczestników wszystkich wydarzeń wyniosła ok. 1 500 osób – byli to uczniowie szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych z kilkunastu miejscowości powiatu wołomińskiego (Tłuszcz, Postoliska, Mokra Wieś, Jasienica, Dąbrówka, Zielonka, Strachówka, Kobyłka, Miąse, Adelin, Stryjki, Zabrodzie), oraz dorośli – m.in. słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Tłuszczu i Łochowie.

Wśród gości nie zabrakło wybitnych postaci ze świata artystycznego, takich jak: Maja Komorowska, Anna Seniuk, Krystyna Czubówna, Sławomira Łozińska i Ewa Wencel. Spotkania z nimi, podczas których aktorki czytały wybrane teksty, były pokazem prawdziwej sztuki żywego słowa. Mogliśmy usłyszeć w ich mistrzowskiej interpretacji wspaniałe wiersze uznanych polskich poetów, m.in.: Czesława Miłosza, Zbigniewa Herberta, Wisławy Szymborskiej, księdza Jana Twardowskiego, także Cypriana Kamila Norwida, Juliusza Słowackiego oraz Adama Mickiewicza. Inwokacja z „Pana Tadeusza” przeczytana przez Krystynę Czubównę, czy też wiersz „Do matki” Juliusza Słowackiego – jeden z ulubionych Mai Komorowskiej, poruszyły wszystkich słuchaczy.

Z kolei najmłodsi czytelnicy, z myślą o których przygotowano cykl spotkań pt. „Wielka mała literatura”, mogli usłyszeć, jak swoje teksty czytają znani polscy twórcy literatury dziecięcej, m.in. Grzegorz Kasdepke – autor bestsellerowej „Kacperiady” i Agnieszka Frączek, specjalistka od wierszowanych łamańców językowych. Była to dla dzieci okazja nie tylko do porozmawiania z pisarzami, ale też do kupienia książki z autografem, a nawet wypicia herbatki z artystą – tak jak to miało miejsce na spotkaniu z Pawłem Beręsowiczem. Nie obyło się oczywiście bez zabawy, konkursów i zadawania pytań – a z tych najczęściej padało nieco niedyskretne: „Ile ma Pani/ Pan lat?”.

W bloku spotkań dla starszej młodzieży, przebiegającym pod hasłem „Książki bez granic”, pojawili się goście reprezentujący różnorodne style i podejścia do literatury. Obok Anny Janko – autorki poruszającej temat ludobójstwa w powieści „Mała zagłada”, wystąpili Marcin Meller i Anna Dziewit-Meller – twórcy fascynującej, zabawnej książki o Gruzji, oraz Sylwia Chutnik – pisarka i felietonistka młodego pokolenia kojarzona z tzw. miejskim nurtem w polskiej literaturze. Nie mogło też zabraknąć rozmowy o książkach i pytań o rolę słowa, literatury i języka we współczesnym świecie – erze nowoczesnych technologii, mediów społecznościowych i kultury obrazkowej. Na pytania: co warto czytać, czy istnieje coś takiego jak kanon literacki i jak zachęcać do czytania – odpowiadali sami pisarze: Jerzy Sosnowski i Michał Książek. Gościem ostatniego spotkania cyklu była Anna Onichimowska – autorka nagradzanych i znanych nie tylko w Polsce książek dla młodzieży, podejmujących współczesne i ważne, nierzadko trudne tematy – dorastania, wchodzenia w życie, kompleksów, biedy, a nawet prostytucji.

Oprócz spotkań autorskich z pisarzami w ofercie dla młodzieży pojawił się interesujący i wyjątkowy blok filmowy pt. „Literatura w starym kinie” – realizowany wspólnie z Filmoteką Narodową. Młodzi widzowie, często po raz pierwszy, zobaczyli fragmenty znanych filmów przedwojennych, z kreacjami wspaniałych polskich aktorów, poznali tajniki pracy nad rekonstrukcją kopii filmowych i dowiedzieli się, jak wprowadzenie dźwięku zmieniło polskie kino. Była to fascynująca podróż w świat magii starego kina, w której w roli przewodnika wystąpił miłośnik i pasjonat przedwojennych filmów Michał Pieńkowski.

Wraz z literaturą do Pałacu w Chrzęsnem zawitał także Teatr Polskiego Radia, który sztuką „Kantata na cztery skrzydła” według tekstu Roberta Bruttera, zainicjował cykl pt. „Teatr Twojej Wyobraźni”. W ramach cyklu zaprezentowano trzy znakomite słuchowiska, wybrane przez Krzysztofa Sielickiego – wieloletniego kierownika literackiego Teatru Polskiego Radia. Wyjątkową i niezwykle cenną rzeczą było to, że uczestnicy spotkań mogli porozmawiać bezpośrednio z twórcami słuchowisk. Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in. aktorzy Maria Pakulnis, Marcin Hycnar i Andrzej Mastalerz, reżyserzy Jan Buchwald i Janusz Kukuła, autor i pisarz Ingmar Villqist.

W programie poświęconym słowu i literaturze nie mogło zabraknąć też językoznawców i popularyzatorów wiedzy o języku. Pod honorowym patronatem Rady Języka Polskiego, 25 listopada w Pałacu w Chrzęsnem odbył się „Dzień języka polskiego”, który był zarazem ukoronowaniem konkursu dla uczniów „Szukamy zapomnianych słów”. Okazało się, że poznawanie losów słów i dziejów języka może być czymś fascynującym i przypomina zabawę w tropicieli i odkrywców. Najwięcej emocji jednak wzbudziło dyktando, które specjalnie dla młodzieży w Chrzęsnem przygotowała i osobiście przeprowadziła Katarzyna Kłosińska – znana m.in. z programu „Co w mowie piszczy” na antenie radiowej Trójki. Znaleźli się jednak tacy, którzy sprawnie poradzili sobie z zastawionymi pułapkami językowymi i których nie przeraziło nawet „megapsisko – pół chart, pół wyżeł, wszystkożerna, a w dodatku chyża, bestia”.

Znakomici goście, wspaniała atmosfera, interesujące rozmowy, najlepsza literatura i spotkania z żywym słowem – tak w skrócie można opisać ideę działań w Chrzęsnem. Mamy nadzieję, że tegoroczna edycja będzie równie ciekawa, jak pierwsza, i że Chrzęsne zasłuży sobie na miano „Literackiego serca Mazowsza”. Już teraz zapraszamy oraz zachęcamy do czytania i podróży w wyobraźni razem z książkami i pisarzami, dzięki którym świat nie ma granic.

Relacja z pierwszej, intensywnej i pełnej wrażeń, edycji projektu „Chrzęsne – literackie serce Mazowsza” w 2016 roku w Pałacu w Chrzęsnem.

05 chrzesne literackie serce fot andrzej kocuba min

Chrzęsne - literackie serce Mazowsza

Koordynator projektu: Elżbieta Szymańska (MIK) Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. tel. 22 586 42 52.

fb/Literackie Serce Mazowsza

Mazowiecki Instytut Kultury
realizacja: estinet.pl